Xawery Dunikowski

Rzeźbiarz, malarz, wybitny pedagog. Przez krytyków uznawany za jednego z najwybitniejszych artystów XX wieku — wizjonera. W latach 1896-1903 studiował w Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie, najpierw w pracowni Alfreda Dauna, następnie w pracowni Konstantego Laszczki. W latach 1903-1910 pracował jako wykładowca rzeźby w warszawskiej Akademii Sztuk Pięknych. Odbył długą podróż do Londynu i Paryża. W 1922 roku powrócił do rodzinnego Krakowa, gdzie objął funkcję profesora rzeźby na swojej macierzystej uczelni. Katedrą rzeźby krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych kierował w latach 1945-1955 roku. W 1959 roku objął stanowiska profesora i kierownika pracowni rzeźby w Państwowej Szkole Sztuk Plastycznych we Wrocławiu. Do grona jego uczniów zaliczyć można m.in. Marię Jaremę, Mariana Koniecznego, Jerzego Beresia. W swojej twórczości szybko zerwał z wszechobecnymi wpływami Auguste’a Rodine’a, decydując się na pójście w kierunku ducha Młodej Polski — zerwał z tradycją akademicką, by pójść w kierunku ekspresyjnego wyrażania najgłębszych myśli i niepokojów. Jego rzeźby cechuje syntetycznie potraktowana bryła, kanciasta, na wpół abstrakcyjna, zwarta i ekspresyjna, niekiedy monumentalna. Artysta wielokrotnie nagradzany i odznaczany.